مفاهیم و اصطلاحات مشترک میان اهل بیت(ع) و صوفیه(4) - رویت و حجاب(1)

 
 
 
«و لا تحجب مشتاقیک عن النّظر الی جمیل رویتک»(1)
«و مشتاقانت را از نگاه کردن به زیبایی رویتت در حجاب قرار نده و محجوب نکن.»
یکی از مسایل اساسی در قرآن و در دیدگاه اهل بیت(ع) و به تبع آن ها در تصوف مسئله شهود و رویت قلبی خداوند است که به مدد مشاعر قلبی و باطنی از جمله چشم دل صورت می پذیرد.اما برای رسیدن به این جایگاه رفیع باید از قید حجاب هایی که روی قلب را گرفته و میان آدمی و خداوند دیوار کشیده است آزاد شد.
توضیح آنکه اگرعالم هستی را همچون دایره ای فرض کنیم آدمی در ابتدا در بالای دایره و در محضر خداوند قرار دارد.اما وقتی خداوند او را به عالم دنیا در پایین ترین قسمت دایره هستی می فرستد در مسیر هبوط به دنیا و قرار گرفتن در کالبد جسمانی از حجاب های نورانی و حجاب های ظلمانی عبور می کند که آخرین حجاب ظلمانی همین حجاب تن است.آیات : «لقد خلقنا الانسان فی احسن تقویم.ثمّ رددناه اسفل سافلین»(2) ، «ما انسان را در بهترین شکل ممکن آفریدیم.سپس او را به پست ترین عالم فرو فرستادیم» به این خلقت آدمی و حضور او در بهترین حالت که مقام عنداللهی و حضور در محضر خداوند است و سپس هبوط او به دنیا و آیه : «الله ولی الّذین آمنوا یخرجهم من الظّلمات الی النّور»(3) ، «الله ولیّ کسانی است که ایمان آورده اند و آن ها را از ظلمات به نور عبور می دهد» به وجود حجاب های ظلمانی و لزوم و وجوب عبور از آن ها به عالم نور اشاره دارند.در این باره و در باره مراتب حجاب های ظلمانی و نورانی و لزوم و وجوب عبور از آن ها و بازگشت به موطن اصلی در مباحث آینده سخن می رانیم.
در متن بالا که از حضرت سیّد السّاجدین نقل کردیم ایشان همچون یک سالک دردمند از حجاب هایی که سالک را از رویت و شهود جمال جمیل الهی باز می دارند سخن می گویند واز درگاه الهی طلب می کنند تا این حجاب ها را از جلوی دیدگان سالکان مشتاق شهود و رویت کنار بزنند.در متن بالا ایشان با واژه های : «تحجب» به حجاب ها و با واژه : «رویت» به شهود و رویت که جملگی از واژه های کلیدی تصوف هستند اشاره می کنند.
                  --------------------------------------------
1.مناجات خمس عشرة/مناجات الخائفین
2.تین/4 - 5
3.بقره/257
  
نویسنده : علیرضا عرب ; ساعت ۱۱:۱٦ ‎ق.ظ روز دوشنبه ۱۱ اردیبهشت ،۱۳٩۱